Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nda Mekân Değişikliği

Göztepe–Maltepe Mekân Karşılaştırması

Bu çalışma, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı’nın Göztepe’deki mevcut mekânları ile Maltepe için önerilen alanları, fiziksel kapasite ve eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından karşılaştırmak amacıyla hazırlanmıştır.

Burada mesele yalnızca toplam metrekarenin ne kadar olduğu değildir. Hangi alanların korunduğu, hangilerinin küçüldüğü, hangi eğitim ve destek işlevlerinin yeni programda ayrıca tanımlanmadığı ve atölyelerin birbirleriyle kurduğu fiziksel ilişkinin nasıl değiştiği birlikte değerlendirilmelidir.

Göztepe’deki mevcut mekânsal yapı

Elimizdeki kapı numaralı mekân listesinde R-1–R-26 olarak tanımlanan alanların toplamı 2.055 m²’dir

Kapı	Mevcut mekân	Alan
R-1	Desen Atölyesi 1	58 m²
R-2	Desen Atölyesi 2	58 m²
R-3	Okuma Odası / Öğrenci Proje ve Araştırma Çalışma Etüt Odası	37 m²
R-4	Anabilim Dalı Yönetim ve Toplantı Odası	38 m²
R-5	Araştırma Görevlileri ve Kayıt Arşiv Odası	10 m²
R-6	Resim Atölyesi 1	96 m²
R-7	Resim Atölyesi 2	96 m²
R-8	Resim Atölyesi 3	96 m²
R-9a	Resim-Desen Arşiv Odası	12 m²
R-9b	Serigraf Baskı Alanı	45 m²
R-10	Grafik Atölyesi 1	48 m²
R-11	Geleneksel Sanatlar ve Perspektif Atölyesi	48 m²
R-12	Bilgisayar Tasarım Atölyesi	48 m²
R-13–14	Grafik Atölyesi 2	96 m²
R-15	Fotoğraf Atölyesi	130 m²
R-16	T.P.S.E. / Temel Sanat Eğitimi Atölyesi	130 m²
R-17	Seramik Atölyesi	130 m²
R-18–19	Heykel Atölyesi	260 m²
R-20	Özgün Baskı Atölyesi	130 m²
R-21	Tekstil Tasarımı Atölyesi	130 m²
R-22	Endüstriyel Tasarım Atölyesi	130 m²
R-23	İleri Tasarım Atölyesi / Çok Amaçlı Lisansüstü Atölye	72 m²
R-24	Bitirme Projesi, Tez Sunum ve Çok Amaçlı Toplantı Odası	67 m²
R-25	Depo / Bölüm Arşivi / Malzeme ve Sınav Evrakları Odası	30 m²
R-26	Ahşap Atölyesi	60 m²
	R-1–R-26 toplamı	2.055 m²

Bu alanlara ayrıca 142 m² Anabilim Dalı Amfisi, 250 m² Doğa Atölyesi / Açık Alan Üretim Sahası ve 300 m² Atatürk Sanat Galerisi eklenmektedir. Anabilim Dalı Amfisi son iki yıldır onarım nedeniyle kullanılamamaktadır.

Dolayısıyla Göztepe’deki yapı yalnızca ders yapılan atölyelerden oluşmamaktadır. Öğrenci çalışma ve araştırma alanları, arşiv, depo, toplantı, bilgisayar, ahşap ve sergi gibi farklı işlevler de bu yapı içinde yer almaktadır.

Maltepe için önerilen alanlar

Maltepe için verilen listede toplam 988 m² alan bulunmaktadır.

Kapı	Önerilen mekân	Alan
Z03	Seramik Atölyesi ve Fırın Alanı	83 m²
Z04	Özgün Baskı Atölyesi	68 m²
Z05	Heykel Atölyesi	68 m²
Z12	Resim Atölyesi	89 m²
Z13	Grafik Tasarımı Atölyesi	65 m²
Z11	Fotoğraf Atölyesi	40 m²
Z08	Perspektif ve Geleneksel Türk Sanatları Atölyesi	40 m²
Z07	Endüstriyel Tasarım Atölyesi	89 m²
129	Temel Sanat Eğitimi / T.P.S.E. Atölyesi	156 m²
130	Resim Atölyesi	63 m²
101	Resim Atölyesi	127 m²
113	Tekstil Tasarımı Atölyesi	63 m²
112	Çok Amaçlı Atölye	37 m²
	Toplam	988 m²

Burada Resim Atölyeleri üç ayrı mekân olarak yer almaktadır

Z12 — 89 m²
130 — 63 m²
101 — 127 m²

Z03 Seramik, Z04 Özgün Baskı ve Z05 Heykel Atölyelerinin ana yapıdan ayrı prefabrik yapılarda çözülmesi öngörülmektedir. Bu üç alanın toplamı 219 m²’dir.

Toplam alan farkı

Elimizdeki kapı numaralı Göztepe listesi ile Maltepe için verilen alanlar karşılaştırıldığında:

2.055 m² – 988 m² = 1.067 m²

Maltepe için verilen alan, Göztepe’deki R-1–R-26 toplamının yaklaşık %48,1’i kadardır. İki liste arasındaki alan farkı ise yaklaşık %51,9’dur.

Bu hesap yalnızca kapı numaralı Göztepe mekânları ile Maltepe için verilen 13 alanın karşılaştırılmasıdır. Göztepe’deki amfi, açık alan ve galeri bu hesabın dışında tutulmuştur.

Atölye alanlarındaki değişim

Alan	Göztepe	Maltepe	Değişim
Desen	116 m²	—	Verilen listede karşılığı görünmüyor
Resim	288 m²	279 m²	-9 m²
Grafik	144 m²	65 m²	-79 m²
Fotoğraf	130 m²	40 m²	-90 m²
Perspektif / Geleneksel Sanatlar	48 m²	40 m²	-8 m²
T.P.S.E.	130 m²	156 m²	+26 m²
Seramik	130 m²	83 m²	-47 m²
Heykel	260 m²	68 m²	-192 m²
Özgün Baskı	130 m²	68 m²	-62 m²
Tekstil	130 m²	63 m²	-67 m²
Endüstriyel Tasarım	130 m²	89 m²	-41 m²

Değişim bütün atölyelerde aynı değildir. Resim Atölyelerinin toplam alanı Göztepe’de 288 m², Maltepe’de 279 m² olarak görünürken özellikle Heykel, Fotoğraf, Grafik, Özgün Baskı ve Tekstil alanlarında belirgin küçülmeler bulunmaktadır.

Bu nedenle yalnızca Resim Atölyelerinin toplam alanının büyük ölçüde korunmuş olmasına bakılarak mevcut mekânsal yapının bütünüyle korunduğu söylenemez.

Açıkta kalan mekânsal işlevler

Maltepe için verilen listede bazı mevcut işlevler ayrı bir mekân olarak açıkça tanımlanmamaktadır.

Bunlar arasında:

iki Desen Atölyesi,
Grafik Atölyesi (2. atolye)
Öğrenci Proje ve Araştırma Çalışma Etüt Odası,
Resim-Desen Arşiv Odası,
Bölüm Arşivi ve Depo,
Bilgisayar Tasarım Atölyesi,
Ahşap Atölyesi,
Serigraf Baskı Alanı,
Bitirme Projesi ve Tez Sunum alanı

bulunmaktadır.

Bunun yanında Maltepe listesinde 112 numaralı 37 m² Çok Amaçlı Atölye bulunmaktadır. Bu alanın yukarıdaki işlevlerin hangilerini karşılayacağı belirtilmediği için, mevcut işlevlerin yeni yerleşimde nasıl çözüleceği açık değildir.

Marmara Üniversitesi’nin Resim-İş Öğretmenliği için yayımladığı Olanaklar sayfasında 400 adet öğrenci dolabı da bölüm olanağı olarak belirtilmektedir. Maltepe için verilen listede ise öğrenci dolapları veya bireysel depolama alanı ayrıca tanımlanmamıştır.

Eğitim açısından mekân

Marmara Üniversitesi’nin program tanımında eğitim ve öğretimin teorik ve uygulamalı olarak yürütüldüğü, öğrencilerin farklı sanat alanlarında ana sanat atölyelerinde çalışabildiği belirtilmektedir.

Bu nedenle atölye yalnızca ders saatinde kullanılan bir oda değildir. Öğrencinin çalışmasını kurması, malzemesini kullanması, devam eden çalışmasını koruması ve üretimini sürdürmesi için gerekli mekânsal koşullar da eğitimin bir parçasıdır.

Bu açıdan bakıldığında mesele yalnızca bir atölyenin birkaç metrekare küçülmesi değildir. Farklı atölyelerin, depolama ve öğrenci çalışma alanlarının, arşivlerin ve ortak kullanım mekânlarının yeni yerleşimde nasıl bir araya getirileceği önem kazanmaktadır.

Açıkta kalan sorular

Göztepe’deki iki Desen Atölyesinin Maltepe’deki karşılığı nedir?
Öğrencilerin proje, araştırma ve ders dışı çalışmalarını sürdürebilecekleri çalışma alanı nerede olacaktır?
Arşiv, depo, malzeme ve devam eden öğrenci çalışmalarının korunması için hangi alanlar ayrılmıştır?
Bilgisayar Tasarım ve Ahşap Atölyelerinin işlevleri yeni programda nasıl karşılanacaktır?
Bitirme projeleri, tez sunumları ve toplantılar için ayrı bir mekân öngörülmekte midir?
Seramik, Özgün Baskı ve Heykel alanlarının ayrı yapılarda bulunması durumunda malzeme ve devam eden çalışmaların günlük kullanımı nasıl düzenlenecektir?
Marmara Üniversitesi’nin mevcut Olanaklar sayfasında belirtilen 400 öğrenci dolabı yeni yerleşimde nerede ve nasıl karşılanacaktır?

Sonuç

Göztepe–Maltepe karşılaştırması, yalnızca bir binadan başka bir binaya geçişi değil, eğitim için kullanılan mekânların kapsamı ve birbirleriyle kurduğu ilişkinin değişmesini göstermektedir.

Elimizdeki kapı numaralı listede Göztepe’deki alan toplamı 2.055 m², Maltepe için verilen alan toplamı ise 988 m²’dir. Aradaki fark 1.067 m²’dir. Buna ek olarak bazı atölyeler küçülmekte, bazı mevcut işlevler yeni programda ayrı bir mekân olarak tanımlanmamakta ve üç üretim alanı ana yapıdan ayrı yapılarda çözülmektedir.

Bu nedenle taşınmanın eğitim açısından değerlendirilmesinde belirleyici soru, yalnızca yeni yerde kaç metrekare alan bulunduğu değil; mevcut eğitim faaliyetlerinin, öğrenci çalışmasının, üretim süreçlerinin, depolama ve arşiv gereksinimlerinin yeni mekânda nasıl sürdürüleceğidir.

Göztepe Yerleşkesi, Resim-İş Anabilim Dalı 1980

Göztepe Yerleşkesi, Resim-İş Anabilim Dalı yerleşim planı, 1998

Maltepe Yerleşkesi
Resim-İş Anabilim Dalı Yerleşim Planı

Seramik, Heykel ve Özgün Baskı Atölyeleri Prefabrik olarak yapılacak

Başka amaçla yapılan derslikler atölyelere dönüştürülecek.
Dönüştürülme aşamasında.
Kırmızı alanlar Resim-İş Atolyeleri

Yazar

Kunduz: kunduz is. zool. Kemirgenlerden, su kıyılarında yaşayan,
ev gibi kat kat güzel yuvalar ve su setleri kuran, becerikli,
derisi değerli bir hayvan (castor). T.D.K. 1959